Hebel-Wortschatz

LUEGINSLAND: Neese oder neefe

Friedel Scheer-Nahor

Von Friedel Scheer-Nahor

Sa, 07. September 2019

Kolumnen (Sonstige)

Bim Johann Peter Hebel findet mr immer wieder e Wort, wu mr hitt nimmi vestoht. So eins kunnt in sinem Gedicht "Zufriedenheit" vor. Do heißts iber ein, wu nit gnue kriäge kann: "Un het er viil, se gehrt er viil, un neest un grumset allewiil." Dass der uliidig isch un brummlet un murrt, isch klar. Aber was heißt "neese" jetz genau?
Will hitt jo alles im Internet stoht, luegt mr zerscht emol dert. Un tatsächlich, uf viele Sitte stoht des Gedicht. Allerdings, uf nit winige liest mr statt "neest" "neeft". Wiä kunnt jetz aü des? Kei Frog, denk ich mir doo, des isch e Fehler, wu durchs Scanne kunnt. In de Fraktur-Schrift isch s "f" nämlich ganz ähnlich wiä s "s". Un des isch fir d kinschtlich Intelligenz immer noch e herti Nuss, zumal, wenn si nit ime Werterbuech spickle kann. Nur, in dem Fall stimmts halt nit. Denn de einzig, wu ebbis zue dem Wort bim Hebel schribt, isch de Adolf Sütterlin, wu vor iber hundert Johr e kleins Werterbuech zue sine Gedichter rüsgää het. Un der kennt beides, denn dert stoht: "neese" oder "neefe" heißt "unzufrieden sein". Statt ere Antwort habi jetz zwei offeni Froge.
Zum "neefe" findet mr so guet wiä nit. S isch au nit klar, ob de Hebel selber des Wort jemals vewendet het. Zum "neese" aber weiß s Schwizerische Idiotikon ebbis: "sich wie ein Nesi benehmen". Des wiederum isch e Kurzform vum Vornamme "Agnes", wu zueme Schimpfwort fir eifältigi, nängerigi un vestritteni Wibervelcher wore isch, wu brummle un murre.